العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)

10

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)

خدا آن را به خود بسته براى آنكه ابزار ماندن در فضا را او بپرنده داده - پايان - اينكه فرمود « و الطير » يعنى پرنده هم تسبيح كرد و گذشت كه تسبيحش يا بمعنى حقيقى است چون فهمش را دارد و يا در آن وقت بمعجزه داود فهمش را يابد ، يا مقصود زبان حال است چنانچه در تسبيح جمادات گذشت يا مقصود شناى آنها است در فضا . رازى در ( 32 : 300 تفسيرش ) گفته : مانعى ندارد كه پرنده سخن گويد ولى همه امت گويند مكلف تنها پرى و آدمى و فرشته است و پرنده‌ها نشود بدرجه از خرد رسند كه شايان تكليف است بلكه چون كودك خردسال دستور پذير بودند و همين معجزه داود عليه السّلام بود كه در فهم به اندازه كودك فرمانپذير رسيدند . طبرسى - ره - در ( 7 : 58 مجمع ) گفته : خود مسخر كردن پرنده براى داود تسبيح بود و دليل بود كه مسخر كن آنها توانا است و درمانده نيست چون بنده‌ها از جبّائى و على بن عيسى ، و گفتند : پرنده‌ها در بام و شام با او تسبيح ميخواندند و اين معجزه او بود ، از وهب قول خدا « أَ لَمْ تَرَ » رازى در ( 24 : 10 - 11 تفسيرش ) گفته : يعنى آيا ندانيد و بايد بدانيد . و مقصود از تسبيح دلالت اين چيزها است بر اينكه خدا از كاستى بر كنار است و اوصاف جلال دارد ، يا در بارهء برخى همين است و در باره ديگران گفتار با زبانست و معنى عمومى نخست نزديكتر است و اما اينكه گفته شود يك لفظ در معنى حقيقى و مجازى هر دو استعمال شده جائز نيست و همان معنى نخست ميماند . اگر گويند تسبيح بدين معنا از هر آفريده باشد و چرا به همان خردمندان مخصوص كرده است ؟ گوئيم چون آفريدن خردمندان بهتر رهنما ببود صانع است سبحانه چون شگفتيها در او بيش است .